Watts in Grass!? officieel van start

Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.

Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
 

Van gras naar groen gas, waterstof en biokool

De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.

Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.

Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.

Van laboratorium naar het boerenerf

Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.

De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
 

Grensoverstijgende samenwerking

Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.

New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.

Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.


Waterstof kopen?


‘Waterstof kopen?!’ Op de deur van mijn kantoor is door mijn collega’s deze quote opgehangen. Zelf ben ik gefascineerd door de mogelijkheden die waterstof kan gaan bieden in de energietransitie, maar waterstof verkoop ik niet. Maar hoe je waterstof kunt kopen, is eigenlijk een hele goede vraag. Want:

  • wie kan waterstof kopen,
  • waar kan je waterstof kopen, 
  • wanneer kan je waterstof kopen en
  • wat kost waterstof dan? 

 

Jan Zuidema

Manager strategie en innovatie

Is waterstof een rendabele oplossing? 

Recent is gebleken dat voor een particuliere huizenbezitter het rond 2025 voordeliger is om een waterstof gestookte CV-ketel te opereren, dan het alternatief van een warmtepomp of zelfs een nieuwe aardgasgestookte CV-ketel (uiteraard afhankelijk van het type woning).

Kosten waterstof

Maar waterstof is toch heel duur? Misschien wel, maar de aardgasprijs wordt binnen de huidige kabinetsplannen verder omhoog geschroefd. Daarnaast is de investering om een bestaand huis via een warmtepomp te verwarmen hoog, doordat het systeem moet worden veranderd naar lage temperatuur. Duurzaam geproduceerd waterstof komt langzaamaan beschikbaar en met de tijd zal de prijs daarvan dalen en komt er meer beschikbaar.

Verkooppunt waterstof

Als particulier kan ik alleen geen waterstof bestellen bij mijn energieleverancier en via gasflessen het huis verwarmen is geen optie. Daarom is het combineren van initiatieven belangrijk. Bijvoorbeeld door samen te werken als VVE, buurtschap of woonwijk. Op deze manier creëer je voldoende vraag om een omschakeling te realiseren. Het mes snijdt vervolgens aan twee kanten:

  • het geeft een duurzame oplossingen én 
  • over niet al te lange termijn is het voordeliger dan het huidige aardgas.

Aan de slag met waterstof?
 

Wilt u meer weten over de mogelijkheden van waterstof? Neem dan contact met mij op.
 


● 
Vrijblijvend antwoord   Binnen 1-2 werkdagen

"Realiseren we samen een duurzame samenleving met waterstof?"

Jan Zuidema

Manager strategie en innovatie