Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.
Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.
Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.
Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.
Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.
De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.
New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.
Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.
Koninklijke Oosterhof Holman ondersteund door Ekwadraat hebben de handen ineen geslagen voor de Energiecampus Leeuwarden. Hiervoor is de voormalige vuilstort de Schenkenschans en de directe aanliggende omgeving in Nieuw Stroomland in beeld. De Energiecampus richt zich op de productie van groene energie. Daarnaast ligt de focus op kennis, experiment, innovatie en de ontwikkeling van nieuwe technologieën.
Nu al levert de Schenkenschans duurzame warmte en elektriciteit aan de Elfstedenhal. Straks gaat de Energiecampus groene stroom, gas of warmte leveren aan circa 8.000 huishoudens in Leeuwarden. In het plan is in ieder geval een biovergister meegenomen en een grootschalig zonnepark. Maar ook onderwijs-, kennisinstellingen en andere bedrijven gaan het campusterrein gebruiken voor onder andere het opwekken van duurzame energie. Het eerste private campus terrein van Leeuwarden. “Op termijn is er een duurzame energieproductie van 1 PJ mogelijk op de Energiecampus, wat gelijk staat aan 10% van Leeuwarden haar energie behoefte”, aldus Harm Beerda, directeur Oosterhof Holman.
Het gehele terrein zal goed landschappelijk ingepast worden met veel groen, water, recreatieve fietspaden en een dijklichaam van 6 meter hoog. Hierdoor krijgt Leeuwarden een nieuw groen stadsaanzicht. De Energiecampus Leeuwarden is de locatie waar kennis, experiment en productie over gaat in recreatie, groen en water.
Op de voormalige stortplaats de Schenkenschans zal een uniek kenniscentrum gebouwd worden dat 100% circulair en uniek lichtgebouwd is voor op een afvalstort. In het kenniscentrum is ruimte voor kennisinstellingen en startups, die doorontwikkeld kunnen worden tot grownups. Op de Schenkenschans zal een Plug- en Playpark komen waar geëxperimenteerd kan worden. Dit wordt vanuit het kenniscentrum aangestuurd en gemonitord. Dit is ook de plaats waar belangstellenden uit de stad op een recreatieve manier concreet ervaren hoe duurzame energie wordt opgewekt.
Werkgelegenheid en economische versterking staan hoog op de Leeuwarder agenda. Het plan van de Energiecampus sluit hierbij aan en dit is dus een grote kans voor Leeuwarden. Met de ontwikkeling van het gehele gebied inclusief gebouwen gaat een investering van circa 80 miljoen gemoeid. Dit levert in ieder geval al 70 fte aan werkgelegenheid op met de huidige invullingen. “Wij als gemeente juichen het toe dat Oosterhof Holman en Ekwadraat het initiatief hebben genomen voor de Energiecampus Leeuwarden, zij zich gaan vestigen op de Energiecampus en als kartrekkers fungeren bij de verdere ontwikkeling van de Energiecampus. Dit heeft er nu al toe geleid dat bedrijven zoals Wetsus, UES, NHL en Elize Energie commitment hebben uitgesproken om bij te gaan dragen aan de Energiecampus Leeuwarden,” legt wethouder Henk Deinum uit.
