Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.
Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.
Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.
Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.
Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.
De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.
New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.
Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.
Circulair bouwen is het nieuwe duurzame ondernemen, waarbij producten en grondstoffen telkens worden hergebruikt en afval en vernietiging wordt geminimaliseerd. Bij Energiecampus Leeuwarden – een initiatief van Oosterhof Holman en Ekwadraat – wordt dit onder meer vertaald naar de aanleg van circulaire infrastructuur en een circulair gebouwd kenniscentrum.
De voormalige provinciale weg N31 Marsum-Deinum, gelegen op enkele kilometers van de Energiecampus Leeuwarden, wordt verwijderd en herverkavelt. In het gebied worden natuurlijke en recreatieve waarden toegevoegd, ter compensatie van de nieuw aangelegde N31. De 1,6 km lange weg wordt hergebruikt als nieuwe toegangsweg en fietspaden op het campusterrein. Dit betekent circulair hergebruik van alle materialen. Het project is een samenwerking van Oosterhof Holman en Leeuwarden Vrij-Baan.
Op de voormalige stortplaats de Schenkenschans wordt het Energie Kenniscentrum Leeuwarden gebouwd. Dit gebouw wordt circulair en uniek lichtgebouwd door Friso Bouwgroep. Het ontwerp is van AchterboschZantman architecten. Hergebruik van pallets als wanden en met behulp van een 3D printer wordt van bijvoorbeeld oude shampooflesjes de gevel gemaakt. Het kenniscentrum gaat als hoofdkantoor fungeren voor Ekwadraat en als kantoor voor Oosterhof Holman. Daarnaast is er ruimte voor kennisinstellingen en startups, die doorontwikkeld kunnen worden tot grownups. Het is de plek waar alle kennis op het gebied van energie samenkomt en synergie ontstaat tussen diverse partijen. Nu al wordt er veel samengewerkt met diverse scholen. ROC Friese Poort is samenwerkingspartner van het project en geeft hiermee studenten de kans om kennis te maken met nieuwe technieken. Zo denken studenten mee met de bouw van het circulaire kenniscentrum en wordt nagedacht hoe dit innovatieve gebouw beveiligd moet worden. Tijdens Culturele Hoofdstad 2018 worden van juli t/m oktober de activiteiten op de Schenkenschans gelanceerd middels de Energy Expo.
Energiecampus Leeuwarden gaat zijn plek vinden op de voormalige vuilstortplaats Schenkenschans en aanliggende terreinen en wordt hét corporate campusterrein binnen de gemeente Leeuwarden dat groene energie levert voor eigen gebruik en de stad Leeuwarden. Ook wordt het dé locatie voor kennisdeling in experimenten of productie en kunnen er nieuwe technologieën worden ontworpen, gemaakt, geëtaleerd en vermarkt. Tot en met 31 mei ligt het ontwerp bestemmingsplan ter inzage, waarna de raad het bestemmingsplan in juli zal behandelen. Gisteren hebben de initiatiefnemers een toelichting op de voortgang van de plannen gegeven in de raad.
