Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.
Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.
Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.
Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.
Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.
De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.
New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.
Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.
Het project ‘Goed Voorbeeld Doet Goed Volgen’ bestaat uit het live monitoren van het energieverbruik van de bewoners middels een slimme energiemeter en een monitoringssysteem. Donderdag 29 maart vond de tweede bijeenkomst plaats waar deelnemers op een interactieve manier kennis maakten met het monitoringssysteem en inspiratie opdeden om energie te besparen. De deelnemers worden op de hoogte gehouden door een maandelijkse nieuwsbrief en berichten op Facebook, waarin de deelnemers zelf ervaringen en tips met elkaar kunnen delen en de ontwikkelingen van het project worden genoemd. De initiatiefnemers van het project zijn Energiecoöperatie Doniawerstal-Energie en Energie Coöperatie Dorp Centraal. Zij zagen de kans om de bewoners van de Fryske Marren bewuster te maken van hun energieverbruik. De uitvoering is en wordt gedaan door adviesbureau Ekwadraat en SAMEEN.
Op 29 maart werd het Energiecafé georganiseerd in het Wapen van Langweer met als thema ‘Sluipverbruik’. Onder het genot van een kopje koffie werd er een presentatie gehouden waarbij onder andere duidelijk werd wat sluipverbruik is, wat grote sluipverbruikers zijn en tips die de bewoners kunnen toepassen om sluipverbruik tegen te gaan. Na de presentatie zijn de bewoners aan het werk gezet middels een tafelkleedsessie. Op het tafelkleed hebben de bewoners antwoorden geschreven op een aantal vragen, zoals: Hoeveel is uw verbruik ‘s nachts? Wat kunt u doen om uw sluipverbruik te verminderen? Aan het einde van de bijeenkomst zijn de uitkomsten van elk tafelkleed besproken, zodat de bewoners van elkaar konden leren ‘Goed Voorbeeld Doet Goed Volgen’. Een deelnemer zei na afloop: ‘Nu begrijp ik nog beter hoe ik mijn energieverbruik kan volgen!’.
Binnenkort vinden alle deelnemers de resultaten in de nieuwsbrief en op de Facebookpagina.
De laatste monitoringssystemen worden momenteel geïnstalleerd. Dit betekent dat alle deelnemers van dit project live hun energieverbruik kunnen monitoren en dus inzicht krijgen in hun energieverbruik. In totaal zijn zo’n 70 monitoringsystemen geïnstalleerd, waarvan drie bij scholen en één bij een garagebedrijf.
Voor de zomer gaat er nog een bijeenkomst plaatsvinden waarbij de bewoners actief mee kunnen doen om samen nog meer energie te gaan besparen!
