Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.
Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.
Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.
Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.
Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.
De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.
New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.
Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.
Challenge: circulaire brug Energiecampus Leeuwarden
Douwe Faber van Ekwadraat daagt de 80 middenkader functionarissen bouw uit met een Challenge ‘Ontwerp een circulaire brug tussen ROC Friese Poort en de Energiecampus in Leeuwarden’. Dit is een initiatief van Ekwadraat en Oosterhof Holman om vanuit een corporate campusterrein groene energie te leveren tot 10% van de stad Leeuwarden. De focus van de Energiecampus ligt op innovatie, experimenten en technologische ontwikkelingen. Bovendien is het een proeftuin voor duurzame start-ups. ‘We zien de brug niet alleen als een fysieke brug maar ook als een symbolische brug tussen het bedrijfsleven en jong talent’, zo licht René Garlich van ingenieursbureau Ohpen de Challenge nader toe. Onder begeleiding van Frykslab en op basis van design thinking met gebruik van het canvas model kwamen de studenten met nieuwe ideeën en verrassende inzichten. De komende 10 weken gaan de bouwstudenten in projectonderwijstijd verder om de ideeën uit te werken tot definitieve concepten.
Winnende idee
‘De winnende groep heeft vooral goed geluisterd naar de vraag en het eisenpakket’, zo motiveert René Garlich de gemaakte keuze. ‘In het ontwerp zijn de fysieke verbinding en de symbolische verbinding zichtbaar in het knooppunt. Bovendien past het ontwerp in de omgeving en is het goed uitvoerbaar. De gevlochten bamboe afscherming laat zien dat het mogelijk is om duurzame materialen te gebruiken’. Naast het winnende idee hebben Ekwadraat, Oosterhof Holman en Ingenieursbureau Ohpen ook andere nieuwe inzichten opgedaan. ‘Vooral de windturbines in het brugdek is de moeite waard om verder over na te denken. Deze ideeën van jonge mensen die niet in kaders denken geeft ons nieuwe energie’.
Als initiatiefnemer van de Energiecampus Leeuwarden zoekt Ekwadraat de verbinding tussen het onderwijs een het bedrijfsleven. ROC Friese Poort is een partner van het project en geeft studenten hiermee de mogelijkheid om te leren over allerlei innovatieve, duurzame technieken.
